افزایش حوادث ترافیکی؛ چرا؟
در مجموعه چالشها و رویدادهای گوناگونی که در این اواخر در کشور شدت و افزایش یافته است، یکی هم رویدادهای ترافیکی میباشد. از آنجای که حفظ جان شهروندان یکی از وظایف اساسی حکومت و هدف نهایی اجرای قوانین شمرده میشود، این موضوع میتواند مورد اهمیت واقع شده و درباره آن دیدگاهها و راه حلهای لازم ارائه گردد.
با استناد به گزارشهای نشر شده مقامهای ذدیربط گفته اند که قربانیان رویدادهای ترافیکی در شاهراههای کشور، نسبت به قربانیان بسیاری از خشونتهای دیگر، بیشتر هستند. بر بنیاد گفتههای رئیس عمومی ترافیک بیش از ۸۰۰ تن در نتیجه رویدادهای ترافیکی در 9 ماه گذشته (نیمه دوم سال گذشته و سه ماهه سال روان) در کشور جان خود را ازدست داده و بیش از ۲ هزار تن دیگر زخمی شدند. رئیس عمومی ترافیک، نبود جادههای معیاری و عدم آگاهی رانندهها از قوانین ترافیکی را مهم ترین عوامل در افزایش رویدادهای ترافیکی کشور دانست. چنانچه در یکی دیگر از گزارشهای نشر شده گفته شده است که در یکی از ولایات کشور، از شروع سال جاری تاکنون نزدیک به 2500 تن در پی رویدادهای ترافیکی در هرات زخمی و 30 تن دیگر کشته شده اند سخنگوی شفاخانه حوزوی هرات، در این رابطه میگوید: این حوادث ترافیکی در شهر، ولسوالیها و شاهراههای منتهی به شهر هرات رخ داده است. در همین حال در آخرین رویداد ترافیکی خونین در ولایت قندهار آمده است که ۴۵ تن از مسافرین در یک حادثه خونین ترافیکی در ولایت قندهار در جنوب کشور جان خود را از دست داده اند. سخنگوی والی قندهار در این رابطه به خبرنگاران گفته است که بر اثر برخورد یک بس مسافربری با یک تانکر حامل سوخت در منطقه خاک چوپان ولسوالی میوند ولایت قندهار، چهل و پنج نفر کشته و ده تن دیگر هم زخمی شده اند.
گزارشهای یاد شده بخشی از مجموعه رویدادهای روزمره ترافیکی در کشور میباشند. همانطور که اشاره شد در این رویدادها جان دهها شهروند گرفته شده و خسارات سنگینی نیز در پی دارد. حال پرسش اینست که مسئول این همه رویدادها کیست؟ چه کسی بایستی در رابطه با حفظ جان شهروندان پاسخگو باشد؟ چرا جان شهروندان کشور نه فقط در برابر رویدادهای تروریستی و انتحاری با خطر روبرو گردد، بل در هنگام مسافرت و گشت وگزار نیز شهروندان کشور احساس امنیت نداشته باشند؟ آیا بر اساس آنچه درباره وظایف حکومت در قانون اساسی بیان شده است، مسئولین حکومتی در این باره مسئولیت نداشته و پاسخگو نمی باشند؟ وظیفه و مسئولیت شهروندان در این باره چیست؟ چه اقدامهای برای پیشگیری از وقوع چنین رویدادهای خونین ترافیکی روی دست گرفته شده است یا بایستی اقدام گردد؟ زیر ساختهای جاده ای و شاهراههای کشور در وقوع چنین رویدادهای تکان دهنده تا چه اندازه اثر گذار میباشند؟ و....
هرچند مسئولین همواره کوشیده اند که از پاسخگویی آشکار و دقیق طفره رفته و بگونه از ادای مسئولیت شانه خالی نمایند؛ اما بربنیاد قانون اساسی و مجموعه قوانین منبعث از آن حکومت مسئولیت دارد که برای حفظ جان هم وطنان اقدامها و تدابیر لازم را اتخاذ نماید. ولی این هرگز به معنای نفی مسئولیت پذیری و رعایت مقررات و قوانین از سوی شهروندان، بویژه رانندگان شاهراهها نمیباشد. به مفهوم دیگر در وقوع رویدادهای ترافیکی و افزایش آن علل مختلف نقش دارند.
یکی از مهم ترین دلایل عمده که در گزارشهای بدست آمده نیز برآن تاکید گردیده است، نامناسب بودن جادههای کشور، بخصوص آن جادههای که بعنوان شاهراه یاد میشود، میباشد. غیر معیاری بودن این جادهها هم از لحاظ وسعت و نیز از لحاظ ساخت و ساز و مسایل زیربنایی سبب گردیده است که هرچند روز شاهد رویدادهای تلخ ترافیکی باشیم. نکته دیگر نبود علایم رانندگی و ترافیکی در مسیر جادهها میباشد. یعنی یک راننده هرگز با علایم هشدار دهنده ای که نامناسب بودن موقعیت پیش روی را بیان دارد، مواجه نمیگردد. شاید افغانستان یکی از استثنایی ترین کشورهای جهان شمرده شود که در جاده های عمده آن علایم ترافیکی وجود ندارد. مورد دیگری که دروقوع این رویدادها اثر گذار دانسته میشود عدم آگاهی و رعایت ننمودن قوانین ترافیکی از سوی رانندگان و شهروندان میباشد. سرعتهای غیرمجاز و انحراف های غیر قابل توجیه موترهای که دچار رویداد ترافیکی گردیده اند، بخوبی نشان میدهد که رانندگان و شهروندان نسبت به ابتدایی ترین قوانین و مقررات رانندگی آگاهی و آشنایی ندارند. آنچه این وضعیت را تشدید بخشیده است بی تفاوتی مسئولین ترافیکی است که در هنگام صدور جواز رانندگی دقت وانضباط لازم را بکار نمی گیرند.
آنچه نسبت به رویدادهای اخیر ترافیکی بیش از همه موجب تاثر گردیده است، بی تفاوتی مطلق نهادهای ذیربط هم چون وزارت فواید عامه و ترانسپورت و وزارت داخله میباشد. از هنگامی که رویدادهای ترافیکی افزایش یافته و جان دهها هموطن در معرض خطر قرار گرفته است، هیچ مسئولی از خود واکنش جدی نشان نداده و تصمیمی برای پیشگیری از آن نیز گرفته نشده است. چنین وضعیتی زیبنده مسئولین نبوده و میتواند پیامدهای بسیار ناگواری را در برداشته باشد. البته که یکی از علل افزایش رویدادهای ترافیکی نیز همین عدم احساس مسئولیت مقامهای ذیربط دانسته میشود. بنابراین تا بیش از این جان دهها هموطن دیگر ما در رویدادهای ترافیکی با خطر روبرنگردد، باید همتی و واکنش و تدبیری از سوی مسئولین مربوطه، بخصوص وزارت فوایدعامه و وزارت ترانسپورت و وزارت داخله نشان داده شود. در غیر آن صورت طبق قانون مسئولیت همه این رویدادها متوجه مقامهای حکومتی خواهد بود.